Biuletyn IPN nr 236-237 (7-8) / 2025. Solidarność

Book description:

„Biuletyn IPN” nr 7–8 – w sprzedaży w placówkach Poczty Polskiej oraz w księgarniach IPN.

W stanie wojennym nosiliśmy znaczki – „mam 2 lata”, „mam 3 lata”. Była w tym aluzja do rocznic powstania Solidarności i aluzja do ówczesnych wyroków ferowanych przez komunistyczne władze za działalność opozycyjną.

Solidarność ma już 45 lat!

Solidarność – to najpiękniejsze, co nam się w życiu publicznym przydarzyło.

Solidarność stała się polską drogą do wolności, do niepodległości, do zrzucenia jarzma komunizmu.

Dlatego ten podwójny, wakacyjny numer poświęcamy Solidarności.

Znajdują się w nim także dokumenty Rzezi Wołyńskiej i wspomnienie Powstania Warszawskiego.

Zachęcam do lektury wakacyjnego numeru „Biuletynu IPN”.

Contents:

Solidarność ma 45 lat

• Włodzimierz Suleja – Wałęsa to nie Piłsudski
• Sebastian Pilarski – Solidarność – godność, prawda, niepodległość
  
  Rok 1980 przyniósł kolejny kryzys polityczny w PRL, ale doprowadził do nieodwracalnych zmian w świadomości Polaków. Dzięki narodzinom Solidarności, która stała się dziesięciomilionowym ruchem społecznym, Polacy poczuli, „że są teraz właśnie u siebie”. Wolnościowego zrywu komuniści nie byli w stanie trwale stłumić, choć przez całą dekadę lat 80. używali wszelkich dostępnych środków przeciwko walczącym pod hasłem „Nie ma wolności bez Solidarności”.
• Krzysztof Brzechczyn – Solidarność jako samoograniczające się powstanie
• Grzegorz Majchrzak – Jak powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”
• Marzena Grosicka – „I wy walczcie o swoje prawa”. Powstanie i działalność NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”
• Jarosław Neja – Niewygodne porozumienie katowickie
• Jakub Parol – Solidarność i łodzianie w walce o poprawę sytuacji. Strajki w Łodzi w latach 1980–1981
• Daniel Szlachta-Leja – Sygnatariusz porozumienia jastrzębskiego. Tadeusz Jedynak (1949–2017)
• Marek Wierzbicki – Młodzieżowy nurt ruchu Solidarności w latach 1980–1989
• Kamil Dworaczek – Niezależne Zrzeszenie Studentów. Młodszy brat Solidarności
• Andrzej Grajewski – Wielki wyłom
  
  Dla rosyjskiej, litewskiej, a przede wszystkim ukraińskiej opozycji pojawienie się w Polsce niezależnego ruchu związkowego było impulsem do działania. Jak to określił ukraiński dysydent Myrosław Marynowicz, Solidarność spowodowała „wielki wyłom” w murach imperium.
• Ks.Jarosław Wąsowicz SDB – Podziemny kościelny. Opowieść o Romualdzie Marku Stachowiczu

Sylwetki

• Kinga Hałacińska – Gorzka lekcja historii
• O.Krzysztof Dorosz SJ – Kaznodzieja wojennej Warszawy. Ojciec Edward Kosibowicz SJ (1895–1944)

Komentarze historyczne

• Krzysztof Pięciak – Bitwa Warszawska 1920
• Paweł Sokołowski – Ofiary i liczby. Dokumenty zbrodni wołyńskiej o okolicznościach śmierci Polaków
• Mariusz Solecki – Baczyński Kresów. Zygmunt Jan Rumel (1915–1943)
• Joanna Karbarz-Wilińska – Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski i upamiętnienie wołyńskiego ludobójstwa

Książki

• Tomasz Szturo – Pisarz Wielkiej Tajemnicy
• Wojciech Gruchała, Dobosz. Stefan Żeromski na drogach niepodległości, IPN, Warszawa 2021, 488 s. (Seria wydawnicza: „Literatura i Pamięć”)