ksiegarniaipn.pl
rozwiń menu
 
Tytuł książki:

Ludobójstwo Niemiec na narodzie polskim (1939-1945). Studium historycznoprawne

Autor książki:

Maciej J. Mazurkiewicz

Dane szczegółowe:
Wydawca: Instytut Pamięci Narodowej, IPN
Rok wyd.: 2021
Oprawa: twarda
Ilość stron: 520 s.
EAN: 9788382291711
ISBN: 978-83-8229-171-1
Data: 2021-06-11
50.00 
pozycja dostępna Wyślemy w czasie: 24 h

Pliki do pobrania:

Spis treści - PDF

Opis książki:

75 lat od zakończenia II wojny światowej wielu z nas wciąż nie potrafi jednoznacznie określić, jaki charakter miały zbrodnie popełnione w ówczas przeciwko Polakom. Skupiaj ąc się zwykle na poszczególnych aktach okrucieństwa, liczni autorzy zdają się nie odnosić ich do całości zagadnienia.

Niemcy, kierując się planem zagłady narodu polskiego, zorganizowały aparat eksterminacji i systematycznie realizowały ją do 1945 r. Ich wyb ór środków i metod wyniszczania Polaków pozostawał niezwykle zróżnicowany geograficznie, a proces unicestwiania – rozłożony w czasie.

Nie powinno to jednak przesłaniać zamiaru i istoty dokonanych zbrodni.

Proponowana teoretyczna ocena czynów Niemiec w perspektywie prawa międzynarodowego uwzględnia koncepcję zakazu zbrodni ludob ójstwa autorstwa polsko- żydowskiego prawnika Rafała Lemkina. Porządkuje też dotychczasowe ustalenia historyków, a jednocześnie aktualizuje zarzucone niegdyś badania prawnicze.

Publikacja ma więc za zadanie zainicjować w kraju i za granicą dyskusję (nie tylko) akademicką o zagładzie Polak ów i uwra żliwiać na los narodu polskiego w latach okupacji. Lektura ta, przekazana do rąk Czytelników, krok po kroku wyjaśnia, jak doszło do jednego z największych, choć dotąd nienazwanych ludobójstw XX w.

Książka "Ludobójstwo Niemiec na narodzie polskim (1939-1945). Studium historycznoprawne" - Maciej J. Mazurkiewicz - oprawa twarda - Wydawnictwo Instytut Pamięci Narodowej, IPN. Książka posiada 520 stron i została wydana w 2021 r. Cena 50.00 zł. Zapraszamy na zakupy! Zapewniamy szybką realizację zamówienia.

Oceń, napisz recenzję/opinię [+]
Ocena: 5 (z 1 ocen)
kolorkolorkolorkolorkolor

Opinie/recenzje:

Autor: Kamil Kartasiński; Ocena: 5 pkt.; Data: 2021-11-13
„W ramach depolonizacji terenów okupowanych przez Niemcy podjęto wiele działań, aby podnieść śmiertelność wśród Polaków, pogorszyć stan ich zdrowia, podważyć podstawy bytowe i zanegować poczucie przynależności narodowej i religijnej. Zakładano przekształcenie narodu polskiego w bezideową masę, służącą interesom niemieckim i kierowaną przez niemieckich zwierzchników. Pozwoliłoby to zrealizować kolejny etap walki z Polakami – masowo zastosować radykalniejsze środki eksterminacji” (s. 367).

Muszę przyznać, że lektura tej książki była dla mnie sporym wyzwaniem. Publikacje o charakterze studium historycznoprawnego cechują się specyficznym językiem, który wymaga od czytelnika dużej koncentracji. Gdy jednak uda się już przyzwyczaić do tak prowadzonej narracji, otrzymuje się w zamian bogactwo ciekawych informacji, które z pewnością poszerzają horyzonty myślowe czytelników i zachęcają do podjęcia merytorycznej dyskusji oraz chwili refleksji. „Ludobójstwo Niemiec na narodzie polskim (1939-1945)” to praca, która ma na celu ustalenie, w jaki stopniu państwo niemieckie, działające przez swoje organy, zaplanowało a następnie świadomie przygotowało i zrealizowało politykę wyniszczenia Polaków z uwagi na ich narodowość. Recenzowana książka jest uzupełnioną rozprawą doktorską Mazurkiewicza, napisaną pod kierunkiem prof. dr hab. Stanisława Salomonowicza oraz dr hab. Marcina Kałduńskiego.

Jak słusznie zauważa autor, dotychczasowe badania dotyczące zbrodni ludobójstwa (tzw. „genocide studies” – autorem pojęcia „ludobójstwo” był polski badacz żydowskiego pochodzenia Rafał Lemkin) nie obejmowały działalności państwa niemieckiego przeciwko Polakom w latach 1939-1945. Głównymi celami badawczymi, które postawił przed sobą Mazurkiewicz dotyczyły: 1.) ustalenia stanu polsko-niemieckich zobowiązań prawnomiędzynarodowych w zakresie wypowiedzenia i zakończenia wojny, sposobów jej prowadzenia i metod okupacji; 2.) zaprezentowaniu planu, przygotowań, mechanizmu realizacji, skutków i typologii zbrodni niemieckich popełnionych na Polsce i Polakach w latach II wojny światowej; 3.) wskazaniu prawnomiędzynarodowej odpowiedzialności Niemiec za popełnione zbrodnie

„Natychmiastowa likwidacja wszystkich Polaków nie wchodziła w rachubę. Brak środków technicznych, inne zadania, niedostateczna ilość kadr zdolnych wykonać egzekucję, wreszcie ewentualny opór części opinii publicznej w kraju i za granicą – wszystko to sprawiało, że naród polski należało eksterminować etapami. Najpierw dokonano selekcji, wybrano Polaków, których trzeba było zamordować w pierwszej kolejności. Ogólnie działania podjęte w tym kierunku można określić mianem przygotowania” (s.196)

Monografia składa się ze wstępu, pięciu obszernych rozdziałów oraz zakończenia. Warto w tym miejscu pokrótce omówić treść poszczególnych rozdziałów. W pierwszym zostały szczegółowo zaprezentowane zagadnienia związane z aspektami politycznymi i prawnymi doktryny narodowego socjalizmu. Kolejny koncentruje się na źródłach prawa międzynarodowego i zobowiązań Niemiec wobec Polski w 1939 r. W trzecim rozdziale szczegółowo omówiono zobowiązania niemieckiego wobec II Rzeczpospolitej w stanie wojny, ze szczególnym nakreśleniem czasów okupacji ziem polskich lat 1939-1945. Czwarty, najobszerniejszy rozdział w całej książce, został poświęcony dogłębnej analizie przykładów zbrodni niemieckich z lat II wojny światowej. Ostatnia część publikacji skupia się na charakterystyce bezprawnych działań i zaniechań Niemiec w latach 1939-1945 przeciwko Polsce.

„Na podstawie metod użytych do tłumienia powstania warszawskiego można stwierdzić, jak wyglądałyby niemiecka polityka depolonizacyjna w okolicznościach sprzyjających propagandowo rozwinięciu eksterminacji. Choć plan całkowitego wyniszczenia narodu polskiego istniał od dawna, dopiero zryw niepodległościowy w Warszawie pozwolił Niemców zrealizować go na dużą skalę w polskiej stolicy i jej okolicach” (s.349)

Trzeba przyznać, że książka nie należy do łatwych w lekturze. Nie mam tu na myśli wyłącznie specyficznego języka prawnego, którym operuje w swojej publikacji Maciej Jan Mazurkiewicz. Przede wszystkim, najbardziej przerażająca jest pokazanie przez autora olbrzymiej skali zaplanowanych i skrupulatnie realizowanych działań antypolskich przez nazistowski reżim. Państwo niemieckie, jak podkreśla badacz: „w pierwszej kolejności przygotowywało się do zniszczenia elity politycznej, religijnej, społecznej i finansowej Polski, następnie zaś do rozwinięcia działalności obliczonej na unicestwienie pozostałej części narodu, regularną likwidację odradzającego się ruchu oporu i przymusową germanizację wyselekcjonowanych Polaków” (s.180). W trakcie lektury, trudno jest nie poczuć – delikatnie rzecz ujmując – negatywnych emocji wobec niemieckich działań wobec Polaków.

Ilość łamanych przez Niemców aktów prawnych, umów międzynarodowych, tworzenie własnych pseudo prawniczych aktów, operowanie enigmatycznie brzmiącymi sformułowaniami na eksterminacje polskich obywateli, to smutny i tragiczny obraz realiów okupacji Polski przez III Rzeszę w latach 1939-1945. Zagładę narodu polskiego rozpoczęto jeszcze przed wybuchem wojny – Polaków prześladowano w Rzeszy i Wolnym Mieście Gdańsku. Od pierwszych dni wojny zbrodniczy plan pozbycia się polskich elit politycznych, intelektualnych i finansowych, mających predyspozycje do przekazania wzorców narodowych i twórczego ich rozwijania, systematycznie mordowano.

Praca Macieja Jana Mazurkiewicza to publikacja, która bardzo szczegółowo, dosłownie krok po kroku wyjaśnia, jak doszło do zaplanowanej i realizowanej z bezwzględnością przez Niemcy licznych zbrodni na Polsce i Polakach w okresie II wojny światowej. Książka Mazurkiewicza, to lektura wymagająca. Jednakże uważam, że każdy zainteresowany tematyką dziejów wojny z lat 1939-1945, a w szczególności tragicznymi losami Polaków, powinien ją przeczytać. W moim bardzo subiektywnym odczuciu, książka dr Mazurkiewicza to doskonałe „antidotum” dla wszystkich tych, którzy chcą umniejszać skalę niemieckich zbrodni i uważają, że za ich wykonaniem stali tzw. „naziści”. Pozostaje mieć nadzieje, że publikacja doczeka się zagranicznych tłumaczeń, bo jest z pewnością tego warta.

„Zbrodniom nienazwanym trudno zaistnieć w świadomości ludzi i odnaleźć właściwie miejsce w historii. Dlatego kończąc to studium, które być może zmieni postrzeganie tragicznych lat okupacji, chciałbym zaproponować historiograficzne określenie niemieckiej zbrodni ludobójstwa na narodzie polskim jako „Wytępienie Polaków”, a tych którym nie było dane przeżyć zagłady, zaliczyć do grona „Wytępionych” (s.399)
skomentuj opinię/recenzję [+]